Gebouwen dragen herinneringen en betekenis in zich, vooral historische industriële panden. In dit project ‘Het gebouw als maatschappelijke actor: methoden voor artistiek onderzoek naar betekenisgeving in klank en ruimte’ worden ze ‘bespeeld’ als instrumenten via klankinstallaties en artistiek onderzoek.
Gebouwen zijn meer dan fysieke structuren. Ze zijn actieve actoren die cultuur, sociale relaties, identiteiten en waarden mede vormgeven. Historische, sociale en economische processen komen in hen samen. Industrieel erfgoed, zoals voormalige fabrieken en pakhuizen, is hiervan een sprekend voorbeeld: deze gebouwen zijn nauw verbonden met arbeid, organisatie en collectieve geschiedenis. Wanneer ze hun oorspronkelijke functie verliezen en worden herbestemd, blijven die betekenislagen aanwezig, maar worden ze zelden systematisch aangesproken.
Klank, ruimte en maatschappelijke betekenis
Binnen erfgoed- en soundstudies wordt benadrukt dat geluid en resonantie een cruciale rol spelen in hoe ruimte wordt ervaren, onthouden en geïnterpreteerd. Ritme, herhaling en frictie in auditieve composities kunnen arbeidspatronen en tijdsregimes hoorbaar maken. Betekenis ligt niet vast in het gebouw zelf, maar ontstaat in de wisselwerking tussen ruimte, praktijk en interpretatie. Dit project sluit aan bij inzichten uit erfgoedonderzoek, waarbij emotienetwerken zichtbaar maken hoe betrokkenen zich verhouden tot plekken en gebouwen, en hoe die meerstemmige relaties samen betekenis produceren.
Interdisciplinaire samenwerking
Het project combineert de artistieke praktijk van Daniel Maalman (Foundscape Orchestra), die gebouwen benadert als akoestische en ruimtelijke instrumenten, met theoretische inzichten uit het lectoraat Cultureel Erfgoed (Reinwardt Academie) en sociaalwetenschappelijk onderzoek van Pawan Bhansing (Hogeschool Inholland). Tot nu toe is Maalmans werkwijze vooral intuïtief en technisch. Nu is het streven om een systematische benadering uit te werken van de maatschappelijke en historische betekenislagen van gebouwen als expliciete ontwerpparameters.
Overdraagbare methode
Het doel is om een praktische, overdraagbare methode te ontwikkelen, inclusief checklist, die inzichtelijk maakt welke maatschappelijke informatie relevant is en hoe deze kan worden vertaald naar auditieve en ruimtelijke keuzes in artistiek onderzoek. Het project vormt zo een basis voor vervolgonderzoek, waaronder de ontwikkeling van immersieve technologieën waarmee het gevoel van een gebouw kan worden gereconstrueerd en ervaren.
Wil je meer informatie, heb je vragen of wil je met ons samenwerken?
Neem contact op met Margreet van communicatie.
